Co to jest fizjoterapia? Na czym polega
i kiedy warto iść do fizjoterapeuty?
Z tego artykuły dowiesz się:
- Fizjoterapia to nie tylko leczenie bólu. To odzyskiwanie sprawności.
- Co to jest fizjoterapia?
- Czym zajmuje się fizjoterapeuta?
- Na czym polega fizjoterapia?
- Czy fizjoterapia to masaż?
- Fizjoterapia a rehabilitacja. Czy to jest to samo?
- Jak wygląda pierwsza wizyta u fizjoterapeuty?
- Czy trzeba mieć rezonans albo RTG przed wizytą?
- Kiedy warto iść do fizjoterapeuty?
- Fizjoterapia po ciąży i porodzie
- Fizjoterapia onkologiczna. Po co jest potrzebna?
- Czy fizjoterapia boli?
- Ile wizyt u fizjoterapeuty jest potrzebnych?
- Czy fizjoterapeuta powinien dawać ćwiczenia do domu?
- Kiedy fizjoterapia nie powinna być jedynym krokiem?
- Jak wybrać dobrego fizjoterapeutę?
- Fizjoterapia w Poznaniu na Jeżycach
Fizjoterapia to nie tylko leczenie bólu. To odzyskiwanie sprawności.
Medycyna estetyczna w Poznaniu to nowoczesny sposób świadomego dbania o wygląd, kondycję skóry i dobre samopoczucie. W SowMed Beauty oferujemy kompleksowe podejście do poprawy jakości skóry, profilaktyki starzenia oraz regeneracji tkanek – z naciskiem na bezpieczeństwo, naturalne efekty i indywidualny dobór terapii.
Każda terapia rozpoczyna się od konsultacji, podczas której analizowany jest stan skóry, oczekiwania pacjenta, wskazania oraz ewentualne przeciwwskazania do zabiegu. Dzięki temu plan zabiegowy może zostać dopasowany do aktualnych potrzeb skóry, stylu życia i oczekiwanych rezultatów.
Co to jest fizjoterapia?
W Polsce fizjoterapeuta wykonuje samodzielny zawód medyczny. Nie jest więc masażystą ani trenerem, który po prostu pokazuje zestaw ćwiczeń. Ustawa o zawodzie fizjoterapeuty zalicza do jego kompetencji między innymi diagnostykę funkcjonalną, planowanie i prowadzenie kinezyterapii, fizykoterapii oraz masażu, prowadzenie fizjoprofilaktyki i ocenę stanu funkcjonalnego pacjenta.
To ważne rozróżnienie.
Fizjoterapia nie jest pojedynczym zabiegiem. Jest procesem, który rozpoczyna się od oceny problemu, a następnie prowadzi do dobrania postępowania odpowiedniego dla konkretnej osoby. Światowa Organizacja Zdrowia również patrzy na rehabilitację przede wszystkim przez pryzmat funkcjonowania. Jej celem nie jest wyłącznie zmniejszenie objawu, ale pomoc człowiekowi w możliwie najlepszym funkcjonowaniu w życiu codziennym. W praktyce oznacza to, że efektem terapii nie musi być po prostu niższy poziom bólu. Dla jednej osoby sukcesem będzie ponowne wejście po schodach bez problemu. Dla innej powrót do biegania. Dla kobiety po porodzie może nim być odzyskanie kontroli nad mięśniami dna miednicy, a dla pacjentki po operacji piersi poprawa ruchomości barku i komfortu w obrębie blizny.
Czym zajmuje się fizjoterapeuta?
Zakres pracy fizjoterapeuty jest znacznie szerszy, niż może się wydawać.
Fizjoterapeuta może pracować z osobami po urazach i operacjach, z przewlekłym bólem, ograniczeniami ruchomości, zaburzeniami neurologicznymi, problemami uroginekologicznymi, obrzękami, bliznami, osobami po leczeniu onkologicznym, kobietami w ciąży i po porodzie, sportowcami czy seniorami.
Nie oznacza to jednak, że każdy fizjoterapeuta zajmuje się wszystkimi tymi problemami.
Podobnie jak w innych zawodach medycznych, znaczenie ma obszar, w którym dany specjalista ma doświadczenie i dodatkowe kompetencje. Fizjoterapia ortopedyczna różni się od neurologicznej, sportowej, uroginekologicznej czy onkologicznej.
W SowMed Beauty w Poznaniu prowadzona jest między innymi fizjoterapia uroginekologiczna oraz fizjoterapia onkologiczna. Są to dwa przykłady tego, jak szerokie zastosowanie może mieć współczesna fizjoterapia.
Na czym polega fizjoterapia?
Nie istnieje jeden zestaw zabiegów, który powinien otrzymać każdy pacjent. Dobrze prowadzona fizjoterapia jest dobierana do problemu, wyników badania, celu terapii, stanu zdrowia i możliwości konkretnej osoby.
W zależności od sytuacji może obejmować ćwiczenia terapeutyczne, trening funkcjonalny, pracę nad siłą i zakresem ruchu, terapię manualną, pracę z tkankami i blizną, trening mięśni dna miednicy, naukę prawidłowych wzorców ruchowych, ćwiczenia oddechowe, drenaż limfatyczny, biofeedback oraz edukację dotyczącą samodzielnego postępowania.
I właśnie edukacja jest elementem fizjoterapii, który nadal bywa niedoceniany.
Pacjent powinien rozumieć, co może robić sam, czego w danym momencie lepiej unikać, jak stopniowo zwiększać aktywność i po czym rozpoznać, że plan terapii wymaga zmiany. Fizjoterapia wykonywana wyłącznie „na kozetce”, bez uwzględnienia aktywności pacjenta, nie zawsze będzie optymalnym rozwiązaniem.
Dobrym przykładem jest przewlekły ból dolnego odcinka kręgosłupa. Duży przegląd Cochrane obejmujący 249 badań klinicznych wykazał, że terapia wykorzystująca ćwiczenia prawdopodobnie zmniejsza ból w porównaniu z brakiem leczenia, standardową opieką lub placebo. Wytyczne NICE wskazują natomiast, że jeśli stosowana jest terapia manualna, powinna być elementem szerszego postępowania obejmującego między innymi ćwiczenia, a nie jedyną formą leczenia.
Nie oznacza to oczywiście, że każdy ból pleców należy leczyć identycznie. Pokazuje jednak, dlaczego współczesna fizjoterapia coraz częściej łączy pracę wykonywaną przez terapeutę z aktywną pracą pacjenta.
Czy fizjoterapia to masaż?
Nie.
Masaż jest jedną z technik, które mogą być wykorzystywane w fizjoterapii, ale fizjoterapia jest pojęciem znacznie szerszym.
Jeżeli pacjent przychodzi z bólem, ograniczeniem ruchu albo problemem po operacji, fizjoterapeuta powinien najpierw ocenić jego funkcjonowanie. Dopiero później można zdecydować, czy w danym przypadku potrzebna jest terapia manualna, ćwiczenia, praca z blizną, trening, masaż czy połączenie kilku metod.
Sam fakt, że napięty mięsień udało się rozluźnić, nie oznacza jeszcze rozwiązania problemu.
Czasem poprawa ruchomości jest tylko pierwszym etapem, po którym trzeba odbudować siłę, kontrolę ruchu, tolerancję wysiłku lub zaufanie pacjenta do własnego ciała.
Fizjoterapia a rehabilitacja. Czy to jest to samo?
W potocznym języku oba określenia często stosuje się zamiennie, ale nie znaczą dokładnie tego samego. Rehabilitacja jest pojęciem szerszym. Według WHO jej celem jest optymalizacja funkcjonowania i ograniczanie niepełnosprawności związanej ze stanem zdrowia oraz jego wpływem na codzienne życie człowieka.
W rehabilitacji może więc uczestniczyć nie tylko fizjoterapeuta, ale w zależności od potrzeb również lekarz, terapeuta zajęciowy, psycholog, logopeda, pielęgniarka czy inni specjaliści.
Fizjoterapia może być bardzo ważnym elementem rehabilitacji, ale nie wyczerpuje całego jej zakresu.
Najprościej można powiedzieć: rehabilitacja jest szerszym procesem odzyskiwania lub utrzymywania funkcjonowania, a fizjoterapia jest jedną z dziedzin medycznych wykorzystywanych w tym procesie.
Jak wygląda pierwsza wizyta u fizjoterapeuty?
Dobra pierwsza wizyta nie powinna rozpoczynać się od automatycznego wykonania zabiegu. Najpierw potrzebna jest rozmowa.
Fizjoterapeuta pyta między innymi o aktualny problem, moment jego pojawienia się, przebieg objawów, wcześniejsze urazy i operacje, choroby współistniejące, poziom aktywności oraz sytuacje, w których dolegliwości się nasilają lub zmniejszają.
Istotne jest także to, czego pacjent oczekuje od terapii.
Powrót do spacerów po operacji wymaga innego planu niż powrót do sportu. Inaczej prowadzi się osobę z ostrym urazem, inaczej pacjenta z dolegliwością trwającą od kilku lat.
Kolejnym etapem jest badanie funkcjonalne. Jego zakres zależy od problemu. Fizjoterapeuta może oceniać sposób wykonywania ruchu, zakres ruchomości, siłę, kontrolę mięśniową, równowagę, chód, reakcję na obciążenie oraz funkcjonowanie określonej okolicy ciała.
Dopiero na tej podstawie ustalany jest plan postępowania.
Czy trzeba mieć rezonans albo RTG przed wizytą?
Nie zawsze. To jeden z częstszych mitów związanych z fizjoterapią.
Badanie obrazowe może być bardzo ważne, kiedy istnieją ku niemu konkretne wskazania. Nie oznacza to jednak, że każda osoba z bólem kręgosłupa, kolana czy barku musi najpierw wykonać rezonans magnetyczny.
Przykładowo wytyczne NICE dotyczące nieswoistego bólu dolnego odcinka kręgosłupa nie zalecają rutynowego wykonywania badań obrazowych w opiece niespecjalistycznej. Badanie kliniczne oraz ocena funkcjonalna często dostarczają informacji potrzebnych do zaplanowania początkowego postępowania.
Jeżeli masz już wykonaną dokumentację medyczną, warto zabrać ją na wizytę. O konieczności wykonania kolejnych badań powinny jednak decydować wskazania, a nie zasada „ból oznacza rezonans”.
Kiedy warto iść do fizjoterapeuty?
Nie trzeba czekać, aż problem stanie się bardzo nasilony.
Konsultacja fizjoterapeutyczna może być uzasadniona, gdy ból lub ograniczenie ruchomości utrudniają codzienne funkcjonowanie, objawy powracają, chcesz bezpiecznie wrócić do aktywności po urazie albo operacji, zauważasz problem z kontrolą ruchu lub potrzebujesz przygotowania do określonego obciążenia.
Fizjoterapia znajduje również zastosowanie w sytuacjach, które na pierwszy rzut oka nie kojarzą się z narządem ruchu.
Dobrym przykładem jest uroginekologia.
Nietrzymanie moczu, trudności z prawidłową pracą mięśni dna miednicy, ból w obrębie miednicy, dolegliwości po porodzie czy niektóre problemy związane z blizną po cesarskim cięciu mogą wymagać oceny fizjoterapeutki uroginekologicznej.
Przegląd Cochrane dotyczący treningu mięśni dna miednicy u kobiet z nietrzymaniem moczu wykazał korzyści takiego postępowania w porównaniu z brakiem leczenia lub nieaktywną kontrolą. To jeden z powodów, dla których trening mięśni dna miednicy jest ważnym elementem zachowawczego leczenia, szczególnie przy wysiłkowym nietrzymaniu moczu.
Więcej o takim postępowaniu można przeczytać na stronie dotyczącej fizjoterapii uroginekologicznej w Poznaniu.
Fizjoterapia po ciąży i porodzie
Ciąża i poród oznaczają dla organizmu bardzo dużą zmianę. Nie chodzi wyłącznie o mięśnie brzucha.
Zmienia się sposób przenoszenia obciążeń, praca dna miednicy, oddychanie, funkcjonowanie powłok brzusznych i całego układu ruchu. Po porodzie dodatkowym elementem może być gojenie krocza albo blizny po cięciu cesarskim.
Fizjoterapia uroginekologiczna pozwala ocenić te obszary w szerszym kontekście.
W zależności od potrzeb terapia może dotyczyć mięśni dna miednicy, rozejścia mięśni prostych brzucha, kontroli ciśnienia śródbrzusznego, blizny, powrotu do aktywności lub problemów takich jak nietrzymanie moczu.
Ważne jest przy tym indywidualne badanie. Nie każda kobieta po porodzie potrzebuje „wzmacniania” mięśni dna miednicy. U części pacjentek problemem może być między innymi ich nadmierne napięcie lub brak prawidłowej koordynacji.
Dlatego przypadkowy zestaw ćwiczeń znaleziony w internecie nie zastępuje diagnostyki.
Jeżeli problem dotyczy blizny po cesarskim cięciu, warto przeczytać również materiał SowMed dotyczący terapii blizny po porodzie.
Leczenie nowotworu może ratować życie, ale jednocześnie pozostawiać konsekwencje wpływające na codzienne funkcjonowanie. Po operacji, radioterapii lub innym leczeniu mogą występować między innymi ograniczenia ruchomości, osłabienie, ból, problemy z blizną lub obrzęk limfatyczny.
Fizjoterapia onkologiczna jest dostosowywana zarówno do rodzaju przebytego leczenia, jak i aktualnego stanu pacjenta. Może obejmować pracę nad ruchomością, ćwiczenia, edukację, postępowanie przeciwobrzękowe, terapię blizny oraz stopniowy powrót do aktywności. WHO zalicza osoby z chorobami nowotworowymi do grup, które mogą potrzebować rehabilitacji w celu poprawy lub utrzymania funkcjonowania.
W SowMed Beauty dostępna jest fizjoterapia onkologiczna w Poznaniu, obejmująca między innymi terapię blizny, drenaż limfatyczny i kompleksowe postępowanie przeciwobrzękowe.
Czy fizjoterapia boli?
Fizjoterapia nie powinna być oceniana według zasady „im bardziej boli, tym lepiej działa”.
Niektóre badania lub techniki mogą powodować przejściowy dyskomfort, szczególnie gdy terapeuta pracuje w bolesnej okolicy. Nie oznacza to jednak, że silny ból podczas terapii jest potrzebny do uzyskania efektu.
Reakcja pacjenta powinna być jednym z elementów decydujących o intensywności terapii. Znacznie ważniejsza od „mocnego zabiegu” jest odpowiednia dawka obciążenia, regularność i stopniowe dostosowywanie terapii do możliwości organizmu. Jeśli podczas ćwiczenia lub terapii pojawia się nowy, wyraźnie nasilający się objaw, warto powiedzieć o tym fizjoterapeucie.
Ile wizyt u fizjoterapeuty jest potrzebnych?
Nie można wiarygodnie odpowiedzieć na to pytanie przed oceną pacjenta. Czas terapii zależy od rodzaju problemu, jego czasu trwania, wieku i stanu zdrowia pacjenta, celu terapii, przebytych operacji, poziomu aktywności oraz reakcji organizmu na zastosowane postępowanie.
Czasem wystarczy kilka spotkań i odpowiednio prowadzona praca własna. W innych przypadkach, szczególnie po poważnych operacjach, przy chorobach przewlekłych albo złożonych problemach funkcjonalnych, terapia może trwać znacznie dłużej.
Dobrym sygnałem jest natomiast to, że fizjoterapeuta potrafi powiedzieć, co właściwie mierzymy i po czym poznamy poprawę.
Celem nie powinno być samo odbywanie kolejnych wizyt.
Czy fizjoterapeuta powinien dawać ćwiczenia do domu?
Często tak, ale nie każdy pacjent będzie potrzebował tego samego rodzaju pracy własnej. Ćwiczenia domowe powinny mieć konkretny cel. Mogą służyć poprawie ruchomości, siły, koordynacji, tolerancji wysiłku, kontroli mięśni dna miednicy lub stopniowemu przygotowaniu organizmu do czynności, z którą pacjent ma trudność.
Nie chodzi o to, aby otrzymać długą kartkę z kilkunastoma przypadkowymi ćwiczeniami. Dobrze dobrany program powinien być możliwy do wykonania i na tyle zrozumiały, aby pacjent wiedział, dlaczego wykonuje dane zadanie.
To kolejny powód, dla którego fizjoterapia nie kończy się w momencie wyjścia z gabinetu.
Kiedy fizjoterapia nie powinna być jedynym krokiem?
Fizjoterapeuta jest zawodem medycznym i częścią jego pracy jest także rozpoznanie sytuacji, w których potrzebna jest konsultacja z innym specjalistą.
Nie każdy ból jest problemem czysto mięśniowo-szkieletowym.
Szczególnej uwagi wymagają między innymi nagle narastające objawy neurologiczne, poważny uraz, objawy infekcji, niewyjaśniona utrata masy ciała czy dolegliwości pojawiające się u osoby z chorobą nowotworową.
W przypadku bólu kręgosłupa pilnej oceny medycznej wymagają między innymi nowe zaburzenia oddawania moczu lub stolca, utrata czucia w okolicy krocza oraz narastające osłabienie kończyn. Takie objawy mogą świadczyć o poważnym problemie neurologicznym i nie powinny czekać na standardową wizytę fizjoterapeutyczną.
Dobry fizjoterapeuta nie próbuje leczyć wszystkiego. Powinien również wiedzieć, kiedy pacjenta skierować dalej.
Jak wybrać dobrego fizjoterapeutę?
W Polsce tytuł „fizjoterapeuta” jest chroniony prawnie. Osoba wykonująca ten zawód powinna posiadać prawo wykonywania zawodu i znajdować się w Krajowym Rejestrze Fizjoterapeutów prowadzonym przez Krajową Izbę Fizjoterapeutów.
Warto jednak zwrócić uwagę również na zakres doświadczenia specjalisty.
Jeśli problem dotyczy dna miednicy, ciąży czy okresu po porodzie, warto szukać osoby zajmującej się fizjoterapią uroginekologiczną. W przypadku problemów związanych z leczeniem nowotworu istotne będzie doświadczenie w fizjoterapii onkologicznej.
Nie mniej ważny jest sposób prowadzenia wizyty. Pacjent powinien wiedzieć, jaki jest plan terapii, dlaczego wykonywane są określone działania i czego może spodziewać się w kolejnych etapach.
Fizjoterapia w Poznaniu na Jeżycach
SowMed Beauty znajduje się w Poznaniu na Jeżycach, przy ul. Barańczaka 1/45, z wejściem od ul. Kościelnej.
W zakresie fizjoterapii prowadzimy między innymi fizjoterapię uroginekologiczną oraz fizjoterapię onkologiczną.
W zależności od problemu terapia może obejmować między innymi diagnostykę i terapię mięśni dna miednicy, fizjoterapię kobiet w ciąży i po porodzie, terapię blizny po cesarskim cięciu, biofeedback, terapię manualną, drenaż limfatyczny oraz kompleksową terapię przeciwobrzękową.
Przed umówieniem wizyty możesz sprawdzić aktualny cennik SowMed Beauty lub skontaktować się z rejestracją, jeśli nie wiesz, jaki rodzaj konsultacji będzie odpowiedni.
Najczęściej zadawane pytania
Co to jest fizjoterapia w prostych słowach?
Fizjoterapia to dziedzina medycyny, której celem jest poprawa lub utrzymanie funkcjonowania człowieka. Fizjoterapeuta ocenia problem pacjenta i wykorzystuje między innymi ruch, ćwiczenia, edukację, terapię manualną i inne metody dobrane do konkretnej sytuacji.
Czy fizjoterapeuta jest lekarzem?
Nie. Fizjoterapeuta nie jest lekarzem, ale w Polsce wykonuje samodzielny zawód medyczny. Zakres jego kompetencji określa ustawa o zawodzie fizjoterapeuty.
Czy do fizjoterapeuty potrzebne jest skierowanie?
W przypadku prywatnej wizyty co do zasady można zgłosić się bez skierowania. Inaczej może wyglądać organizacja świadczeń finansowanych ze środków publicznych lub postępowanie w konkretnych sytuacjach medycznych.
Czy fizjoterapia i rehabilitacja oznaczają to samo?
Nie do końca. Rehabilitacja jest pojęciem szerszym i może angażować wielu specjalistów. Fizjoterapia jest jednym z jej istotnych elementów i koncentruje się przede wszystkim na funkcjonowaniu, ruchu i możliwościach pacjenta.
Czy fizjoterapia to tylko ćwiczenia?
Nie. Ćwiczenia są ważną częścią fizjoterapii, ale terapia może obejmować również diagnostykę funkcjonalną, edukację, techniki manualne, pracę z blizną, postępowanie przeciwobrzękowe, trening funkcjonalny czy inne metody wynikające z potrzeb pacjenta.
Czy fizjoterapia jest tylko dla osób po urazach?
Nie. Korzystają z niej również osoby z chorobami przewlekłymi, bólem, problemami neurologicznymi, uroginekologicznymi i onkologicznymi, kobiety w ciąży i po porodzie oraz osoby chcące utrzymać lub odzyskać sprawność.
Czy warto iść do fizjoterapeuty, jeśli nic mnie nie boli?
Tak, jeśli występuje inny problem związany z funkcjonowaniem. Brak bólu nie oznacza automatycznie pełnej sprawności. Przykładem może być nietrzymanie moczu, ograniczenie ruchomości po operacji, zaburzenie równowagi lub trudność w powrocie do określonej aktywności.
Fizjoterapia nie polega na „naprawianiu” pacjenta
Najlepiej prowadzona fizjoterapia nie uzależnia pacjenta od kolejnych zabiegów.
Jej celem jest zrozumienie problemu, poprawa funkcjonowania i stopniowe odzyskiwanie możliwości potrzebnych w codziennym życiu.
Czasem będzie to powrót do sportu. Czasem możliwość podniesienia ręki po operacji. Dla innej osoby swobodny spacer, kaszel bez epizodu nietrzymania moczu albo powrót do aktywności po porodzie.
Dlatego skuteczności fizjoterapii nie powinno się oceniać wyłącznie przez pryzmat tego, czy po jednej wizycie „przestało boleć”.
Znacznie ważniejsze jest pytanie:
czy dzięki terapii możesz robić więcej tego, co jest dla Ciebie ważne?